UE - 2002':
"SPOŁECZNO GOSPODARCZY ROZWÓJ REGIONALNY W OKRESIE PRZED I PO AKCESJI DO UNII EUROPEJSKIEJ"
08 lutego 2002 r. w Regionalnym Centrum Doradztwa Rozwoju Rolnictwa i Obszarów Wiejskich w Starym Polu odbyła się konferencja, zorganizowana przy współudziale Lions Club Elbląg pt: "Społeczno- gospodarczy rozwój regionalny w okresie przed i po akcesji do Unii Europejskiej."
W konferencji uczestniczyli przedstawiciele samorządów lokalnych, banków, przedsiębiorcy z terenu działania Lions Club i RCD (woj., pomorskie i warmińsko- mazurskie). Łącznie uczestniczyło 150 osób.
Pan Józef Hryniewicz - Past Gubernator Okręgu 121 Polska omówił działalność światowego, w tym polskiego ruchu Lions Club.
Lions - Liberty Inteligence Our Nations Safety oznacza Wolność, Inteligencję i Bezpieczeństwo Naszego Narodu. Siła lionizmu jest olbrzymia, jest to organizacja, której członkami są ludzie wpływowi, ludzie którzy kształtują politykę i życie gospodarcze, Prezydenci i Premierzy, ludzie z pierwszych stron gazet.
W Polsce jest zorganizowany okręg D-121, na czele którego stoi gubernator odpowiedzialny za rozwój i działalność wszystkich klubów( w kraju mamy około 60 klubów, ponad 1200 członków).
Lionsi opiekują się domami dziecka, szpitalami, dziećmi niepełnosprawnymi, fundują stypendia dzieciom utalentowanym, organizują kolonie i obozy, w tym międzynarodowe, prowadzą szkolenia, remontują szpitale i sanatoria, wspomagają hospicja, niewidomych i diabetyków.
Doradca Ministra Środowiska w Gabinecie Politycznym Pan Stanisław Dąbrowski przedstawił możliwości finansowania rozwoju obszarów wiejskich w okresie przed akcesją do Unii Europejskiej
Omówił programy mające pomóc krajom kandydującym w przygotowaniu do członkostwa w Unii Europejskiej. Na finansowanie 3 programów (PHARE, SAPARD i ISPA) przyznawane jest rocznie 3120 mln euro, z tego na pomoc dla Polski przypada ok. 900 mln euro (z PHARE- 399, SAPARD- 168, ISPA- 312-384).
Programem ukierunkowanym bezpośrednio na rozwój rolnictwa i obszarów wiejskich, dającym możliwość dotowania do 50% projektów z tej dziedziny jest SAPARD.
Wszystkie z w/w programów mogą być w pewnym zakresie wykorzystane na rzecz rozwoju obszarów wiejskich, np.: ze środków programu PHARE wspomagano spółdzielczość wiejską, prywatyzację, tworzono nowoczesną strukturę rynku rolnego, rynków hurtowych, giełd rolnych, organizacji producenckich.
Realizacja projektów finansowanych z programów przedakcesyjnych ma pomóc państwom kandydującym przygotować się do otrzymania, po wstąpieniu do UE znacznie większej pomocy, pochodzącej z funduszy strukturalnych i innych.
Wykładowca wspomniał również o bardzo ważnym projekcie "Ochrona Środowiska na Terenach Wiejskich" wdrażanym przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, w ramach którego realizowane są inwestycje służące ochronie środowiska na terenie ok. 1000 indywidualnych gospodarstw rolnych w trzech rejonach Polski (Kurpiowszczyzna, okolice Torunia i Elbląga). Projekt ma na celu doprowadzenie (wybranych) gospodarstw rolnych do standardów europejskich w zakresie ochrony środowiska, poprzez inwestycje konieczne do prawidłowego rolniczego zagospodarowania odchodów zwierzęcych- budowę płyt obornikowych, zbiorników na gnojówkę i gnojowicę, itp.
Dyrektor Departamentu Programowania Rozwoju Regionalnego w Ministerstwie Gospodarki Pani Mirosława Wnuk przedstawiła rolę Ministerstwa Gospodarki w przygotowaniach do udziału w polityce strukturalnej Unii Europejskiej. Przygotowania te prowadzone są w czterech ściśle powiązanych ze sobą obszarach:
ozwijanie zdolności do programowania funduszy strukturalnych na szczeblu administracji centralnej i regionalnej,
wzmacnianie zdolności administracyjnej do zarządzania środkami z funduszy strukturalnych,
zapewnienie odpowiedniego poziomu współfinansowania funduszy strukturalnych ze strony środków krajowych, oraz wydłużenie okresu ich programowania,
przygotowanie odpowiedniej ilości i jakości projektów, tak aby pierwsze z nich mogły być realizowane począwszy od pierwszych dni członkowstwa Polski w strukturach UE.
Wykładowczyni omówiła także rolę samorządów województw, które zostały włączone w prace nad Narodowym Planem Rozwoju i jego programy operacyjne. Oznacza to, że na poziomie regionalnym nastąpi określenie celów, priorytetów i wskazanie niezbędnych działań, które muszą być podjęte, aby te cele na obszarze województwa mogły być osiągnięte.
Ponadto samorządy włączone zostały w prace nad przygotowaniem propozycji zasad i kryteriów podziału dostępnych środków na poszczególne regiony w ramach ROP.
Pan Stanisław Kowalczyk - Wiceprezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie przedstawił program wspierania przekształceń strukturalnych w rolnictwie i na wsi przez ARiMR.
Wsparcie to realizowane w formie dopłat do oprocentowania kredytów udzielanych przez współpracujące z Agencją banki, pożyczek oraz gwarancji i poręczeń kredytowych, będzie finansowane głównie ze środków krajowych i przy wykorzystaniu dotychczas stosowanych form i instrumentów krajowych, takich jak system kredytów preferencyjnych, pożyczek czy dotacji.
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie reprezentowała Pani Barbara Koszułap, która omówiła rolę i zasady finansowania ochrony środowiska przez Narodowy i wojewódzkie fundusze ochrony środowiska.
Finansowanie ochrony środowiska przez Narodowy i wojewódzkie fundusze ochrony środowiska realizowane jest w formie bezpośrednich dotacji, preferencyjnych pożyczek, dopłat do kredytów bankowych, jak również przez dokonywanie umorzenia części pożyczek.
Jedynie powiatowe i gminne fundusze ochrony środowiska finansują przedsięwzięcia proekologiczne wyłącznie w formie dotacji.
Wdrożenie ekologicznego prawa unijnego wymagać będzie również zwiększenia roli sektora prywatnego w zakresie finansowania infrastruktury gminnej (budowa i eksploatacja na zasadach koncesjonowania). Ze środków prywatnych (w tym również instytucji finansowych) będą nadal finansowane inwestycje polegające na dostosowaniu działalności przedsiębiorstw do norm i standardów ochrony środowiska Unii Europejskiej.
Pan Wojciech Pomajda- Dyrektor Fundacji Programów Pomocy dla Rolnictwa- FAPA przedstawił założenia polityki regionalnej dla obszarów wiejskich w kontekście polityki strukturalnej Unii Europejskiej.
Celem polityki regionalnej UE jest zwiększenie ekonomicznej i społecznej spójności Unii. Poprzez udzielanie wsparcia dla regionów najsłabiej rozwiniętych, Unia dąży do zmniejszenia różnic w poziomie rozwoju, a tym samym do ograniczenia rozpiętości w poziomie życia między różnymi regionami.
Polityka regionalna opiera się na zasadzie współfinansowania i partnerstwa we wdrażaniu ze strony władz centralnych i regionalnych państw członkowskich. Unia zapewnia finansowe wsparcie dla działań podejmowanych w tych krajach oraz odpowiednio je ukierunkowuje.
W polityce strukturalnej rozwoju obszarów wiejskich podstawowe cele to przyspieszenie przemian w rolnictwie, przywracanie konkurencyjności regionów rolniczych oraz ułatwienie rozwoju i strukturalnych dostosowań obszarów wiejskich o wysokim udziale zatrudnienia lub dochodów rolniczych. W ramach tych celów może być realizowany szeroki wachlarz programów skierowanych bezpośrednio do gospodarstw rolnych, na szkolenia zawodowe, realizację przedsięwzięć socjalnych oraz związanych z wielofunkcyjnym rozwojem wsi.
Pan Eugeniusz Karol Chyłek - Zastępca Dyrektora Departamentu Rozwoju Wsi przedstawił stanowisko negocjacyjne Rzeczypospolitej Polskiej o członkostwo w UE w kontekście rozwoju przedsiębiorczości. Reprezentowane przez stronę polską stanowisko negocjacyjne o członkostwo Rzeczpospolitej Polski w strukturach UE, pozwala na spełnienie licznych oczekiwań, zarówno przedsiębiorców jak i pracodawców, na korzystne warunki przyszłego funkcjonowania naszej gospodarki. Podjęte działania na rzecz realizacji polityki wspierania rozwoju przedsiębiorczości oprócz tworzenia nowych miejsc pracy zapewnią rozwój działalności gospodarczej, a także rozwój lokalny.
Rozwój przedsiębiorczości umożliwi również pozyskiwanie zwłaszcza przez mieszkańców obszarów wiejskich dodatkowych źródeł dochodu bez zmiany miejsca zamieszkania. W najbliższych latach zgodnie z deklaracjami rządu na wspieranie rozwoju przedsiębiorczości kierowane będą coraz większe środki, w tym również publiczne. Podejmowane będą nowe programy zmierzające do aktywizacji zawodowej i społecznej ludności wiejskiej. Utrzymanie aktywnego wsparcia rozwoju usług oraz innych form przedsiębiorczości pozwoli z jednej strony na stopniowe zwiększanie liczby podmiotów działających we wszystkich możliwych formach prawnych, z drugiej zaś na zwiększenie oferty nowych miejsc pracy. Te działania są zgodne z polityką strukturalną realizowaną przez kraje członkowskie UE i przyspieszają procesy dostosowawcze. Najważniejsze w tych działaniach jest to, że pozwalają one na realizację oczekiwań właścicieli polskich małych i średnich przedsiębiorstw na funkcjonowanie ich firm, także po przyjęciu Polski do UE.
Pan Dariusz Waldziński - Prorektor Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Elblągu przedstawił w swoim wykładzie problem restrukturyzacji gospodarki lokalnej, jej istotę oraz znaczenie
Restrukturyzować swoje lokalne systemy społeczno- gospodarcze- zdaniem Pana Rektora powinny same społeczności, czyli wspólnoty terytorialne i ich polityczno- administracyjne przedstawicielstwa- samorządy oraz ich struktury. Posiadają one wystarczające kompetencje w tym zakresie, które mogą realizować w sposób zarówno bezpośredni jak i pośredni.
Tak więc, kreowanie lokalnej polityki rozwoju miast musi być utożsamiane z permanentną restrukturyzacją w kontekście strategicznym i globalnym. Inaczej mówiąc, samorządy lokalne nie mogą funkcjonować koncentrując się na sprawach tylko bieżących i tylko tych, które same potrafią zidentyfikować w perspektywie najbliższej przestrzeni geograficznej i gospodarczej.
Ciekawym tematem przedstawionym przez Pana Zbigniewa Walczyka - Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Elblągu był temat dotyczący potrzeb edukacyjnych regionu Elbląga.
Wykładowca zwrócił uwagę na potrzebę edukacji, szczególnie przy stosunkowo dużym stopniu bezrobocia podkreślając, że w miarę możliwości wszystkie środki powinny być zwrócone na edukację, szkolnictwo wyższe. Zwrócił również uwagę na niezbyt dobry stan edukacji polskiej, a mówiąc dokładniej niski w stosunku do uczniów z innych krajów. Przyczyn tego należy upatrywać nie tyle w złym stanie edukacyjnym, co bardziej w zjawiskach środowiskowych, mających wprost powiązanie z kondycją gospodarki, bezrobociem, zachowaniami kulturowymi.
W tej sytuacji wyjście z impasu będzie długotrwałym procesem wymagającym niemałych nakładów z budżetu państwa.
W drugiej części konferencji prowadzone były dyskusje panelowe na temat integracji europejskiej i ochrony środowiska.
Sporządziła mgr Marta Szewczyk
